ஆயுர்வேதத்தில் மனநலம் என்பது உடல் ஆரோக்கியத்தோடும் ஆன்மிக நலத்தோடும் ஆழமாகப் பின்னிப் பிணைந்தது. மனம் என்பது மனித வாழ்வின் முழுமையான அனுபவத்தின் ஒரு பிரிக்க முடியாத பகுதி என்றும், ஒருவரின் உடல் அமைப்பு, உணவு, வாழ்க்கை முறை, சுற்றுச்சூழல் தாக்கங்கள் போன்ற பல காரணிகளால் அது பாதிக்கப்படுகிறது என்றும் ஆயுர்வேதம் கருதுகிறது. ஆயுர்வேதத்தில் மனநலம் எப்படிப் பார்க்கப்படுகிறது என்பதைப் பார்ப்போம்:
திரிதோஷக் கோட்பாடு: உடலில் நடைபெறும் அனைத்து உடலியல் மற்றும் உளவியல் செயல்பாடுகளையும் வாதம், பித்தம், கபம் என்ற மூன்று அடிப்படை ஆற்றல்கள் (தோஷங்கள்) நிர்வகிக்கின்றன என ஆயுர்வேதம் விளக்குகிறது. இந்தத் தோஷங்களின் சமநிலை அல்லது சமநிலைக் குலைவே மனநலத்தைப் பாதிக்கிறது என்று நம்பப்படுகிறது. உதாரணமாக, வாதம் அதிகரித்தால் பதற்றமும் மனக்கலக்கமும் ஏற்படலாம்; பித்தம் அதிகரித்தால் கோபமும் எரிச்சலும் வெளிப்படலாம்; கபம் அதிகரித்தால் சோர்வும் மனச்சோர்வும் உண்டாகலாம்.
சத்துவம், ரஜஸ், தமஸ்: மனதின் குணங்களையும் ஆயுர்வேதம் கருத்தில் கொள்கிறது; இவை குணங்கள் என்று அழைக்கப்படுகின்றன. சத்துவம் என்பது தூய்மை, தெளிவு, சமநிலை; ரஜஸ் என்பது செயல்பாடு, வேகம், அமைதியின்மை; தமஸ் என்பது மந்தம், மழுங்கிய தன்மை, இருள். மனதில் சத்துவ குணம் மேலோங்கி இருக்கும்போது மனநலம் சிறப்பாக இருக்கும் என்றும், ரஜஸ் மற்றும் தமஸ் குணங்களில் சமநிலை குலையும்போது உணர்வுச் சிக்கல்களும் மனநலக் கோளாறுகளும் ஏற்படலாம் என்றும் கருதப்படுகிறது.
மனநிலையைக் குலைக்கும் காரணிகள்: மன அமைதியைக் குலைக்கக்கூடிய பல காரணிகளை ஆயுர்வேதம் சுட்டிக்காட்டுகிறது — ஆரோக்கியமற்ற உணவு, தவறான வாழ்க்கைப் பழக்கங்கள், ஒழுங்கான தினசரி நடைமுறை இல்லாமை, புலன்களுக்கு அளவுக்கு அதிகமான தூண்டுதல், உணர்வு ரீதியான மன அழுத்தம், மனக்காயம், சுற்றுச்சூழல் நச்சுகள் ஆகியவை அவற்றில் அடங்கும். இந்தக் காரணிகள் தோஷங்களின் சமநிலையையும் குணங்களின் சமநிலையையும் குலைத்து, மனநிலைப் பாதிப்புகளுக்கும் கோளாறுகளுக்கும் வழிவகுக்கும்.
மனம்–உடல் தொடர்பு: மனதுக்கும் உடலுக்கும் இடையே உள்ள நெருக்கமான தொடர்பை ஆயுர்வேதம் உணர்ந்துள்ளது. செரிமானப் பிரச்சினைகள், ஹார்மோன் சமநிலைக் குலைவு, நீடித்த நோய்கள் போன்ற உடல் ரீதியான கோளாறுகள் மனநலத்தைப் பாதிக்கலாம்; அதேபோல் மனநிலை உடலையும் பாதிக்கலாம். எனவே ஒட்டுமொத்த சமநிலையை மீட்க, ஆயுர்வேத சிகிச்சைகள் பெரும்பாலும் உடல் மற்றும் மனம் இரண்டையும் ஒரே நேரத்தில் கவனத்தில் கொள்கின்றன.
சிகிச்சை முறைகள்: மனநலம் சார்ந்த பிரச்சினைகளுக்கான ஆயுர்வேத சிகிச்சைகளில் உணவு மாற்றங்கள், மூலிகை மருந்துகள், வாழ்க்கை முறைச் சீரமைப்பு, மன அழுத்தத்தைக் கையாளும் முறைகள் (யோகா, தியானம் போன்றவை), சிரோதாரா உள்ளிட்ட சுத்திகரிப்பு சிகிச்சைகள் (பஞ்சகர்மா), புத்துணர்ச்சி சிகிச்சைகள் (ரசாயனம்), ஆலோசனை ஆகியவை அடங்கும். இந்தச் சிகிச்சைகள் தோஷங்களை மீண்டும் சமநிலைக்குக் கொண்டுவரவும், குலைந்த குணங்களைத் தணிக்கவும், ஒட்டுமொத்த நலனை வளர்க்கவும் நோக்கம் கொண்டவை.
மனநிலைப் பாதிப்புகளுக்கான வேர்க்காரணத்தைக் கண்டறிய உடல், மன, உணர்வு சார்ந்த காரணிகள் முழுமையாக ஆராயப்படுகின்றன; அதற்கேற்பச் சிகிச்சைகள் ஒவ்வொருவருக்கும் தனிப்பயனாக வடிவமைக்கப்படுகின்றன.



